The Pandemic of fake news.

Είναι γεγονός. Ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο επιστήμονες και επιδημιολόγοι προσπαθούν να βρουν το εμβόλιο για να προστατευτεί το ανθρώπινο γένος από την παγκόσμια πανδημία του κορωνοϊού, μία άλλη πανδημία, αυτή της ενημέρωσης απειλεί τον πλανήτη σε λεκτικό επίπεδο, σε σημείο να γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνη και από τον ίδιο τον ιό.

Ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας επινόησε τον όρο infodemic για να περιγράψει όσο το δυνατόν καλύτερα την ταχύτατη εξάπλωση της παραπληροφόρησης σχετικής με τον ιό.

Σύμφωνα με αυτή, βρίσκουμε σε πρώτο πλάνο φήμες, fake news, αναξιόπιστες γνώμες και απόψεις της Μαρίας ή του Γιάννη της γειτονιάς, παράλληλα με καιροσκοπικές αναρτήσεις ξερολιάς ή αισχροκέρδειας.

Η υπεραφθονία της πληροφορίας (information noise), μερικές φορές ακριβής κι άλλες όχι, κάνει δυσκολότερη την καθημερινότητα των ανθρώπων που ψάχνουν να βρουν αξιόπιστες πηγές & καθοδήγηση σε όσα ψάχνουν. Εκεί που η πληροφορία είναι σπάνια, υπάρχει πάντα ένα κενό που οι χειριστές των media μπορούν να το εκμεταλλευτούν ώστε να διασπείρουν φόβο και χάος.

Όσο γινόμαστε περισσότερο φυσικώς απομονωμένοι, τα social media και το web κατέχουν την πρωτοκαθεδρία της ευθύνης για αδιάκοπη τοπική ενημέρωση. Το να προσεγγίζουμε όμως μία πληροφορία από το διαδίκτυο χωρίς να ελέγχουμε την πηγή, την εγκυρότητα ή την ορθότητα της, σίγουρα επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα στη ψυχολογία των ανθρώπων στην καθημερινότητά τους και σίγουρα στην συμπεριφορά τους.

Παραθέτω κάποια δεδομένα: πάνω από 3,5 δις posts και πάνω από 100 δις interactions σχετικών με τον #covid19 και παραπλήσιων hashtags, αποδεικνύουν σίγουρα μία αυξανόμενη τεχνολογική εμμονή των ανθρώπων στα social media την συγκεκριμένη περίοδο που μας κάνει να πιστεύουμε ότι σίγουρα  είναι η πρώτη φορά στην ιστορία όπου βλέπουμε την ανθρωπότητα να είναι εκτεθειμένη σε τόσο μαζική και αγχώδη αλληλεπίδραση με ένα συγκεκριμένο θέμα, διαδεδομένο σε δεκάδες διαφορετικές γλώσσες και ταυτόχρονα σε πολλαπλές πλατφόρμες.

Αποπλανητικά και παραπλανητικά posts σχετικά με την υγιεινή, το πλύσιμο και γενικότερα την απολύμανση διαδίδονται με ταχύτητα φωτός στα social media και στις περισσότερες περιπτώσεις οι άνθρωποι νιώθουν σαν να είναι πρωταγωνιστές σε ταινία τρόμου στη σκέψη και μόνο της μόλυνσης, απόρροια κάποιας λανθασμένης συμβουλής που ακολούθησαν.

Στη λίστα με την έλλειψη ελευθερίας & διευρυμένης κινητικότητας, της φυσικής και κοινωνικής απόστασης, της ενδεχόμενης απώλειας δουλειάς με οικονομικά και κοινωνικά επακόλουθα, της αποτυχημένης διαχείρισης συναισθημάτων & της αδυναμίας να αγκαλιάσουμε και να αγγίξουμε τους αγαπημένους μας, έρχεται να προστεθεί η παραπληροφόρηση που έχει ως ναό τα social media.

Οι social media πλατφόρμες αναγκάστηκαν ενόψει των καταστάσεων από τις 16 Μαρτίου να εκδώσουν μία δήλωση λέγοντας ότι έχουν ενώσει συνολικά τις δυνάμεις τους για την καταπολέμηση της απάτης και της παραπληροφόρησης  σχετικά με τον ιό.

Δεν είναι τυχαίο ότι το facebook, Microsoft, Pinterest Twitte, Giphy κ.ά., παίρνουν μέρος σε ένα hackathon του παγκόσμιου οργανισμού υγείας και προσπαθούν με τον τρόπο τους να προβάλουν αληθείς και αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης των χρηστών.

Το facebook αποτελώντας την μεγαλύτερη πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης προωθεί ποιοτική πληροφορία προσπαθώντας να μειώσει τις ψευδείς πήγες και από τις 18 Μαρτίου προβάλλει το “Coronavirus Information Center” ως μία πρωτοβουλία για να βοηθήσει τους ανθρώπους να βρίσκουν πληροφορία και διάφορα tips σχετικά με τα υπάρχοντα μέτρα. Όσες διαφημίσεις από καιροσκόπους προσπαθούν να βρουν τα επόμενα θύματα τους σε θέματα σχετικά με τον ιό, όπως μάσκες προσώπου, δεν υποστηρίζονται από την πλατφόρμα του facebook, η οποία τους κατευθύνει άμεσα στον παγκόσμιο οργανισμό υγείας.

Το facebook έχει δημιουργήσει επίσης το “Messenger Coronavirus Community Hub” με διάφορα tips και με πήγες για να βοηθήσει τους χρήστες να αναγνωρίζουν τις απάτες και επίσης λανσάρει το digital πρόγραμμα “Get Digital” για να βοηθήσει τους νέους ανθρώπους να αναπτύξουν τις απαραίτητες δεξιότητες που χρειάζονται για να πλοηγούνται στο internet περνώντας εκεί περισσότερο χρόνο εξαιτίας της κοινωνικής αποστασιοποίησης. Άλλη μια πρωτοβουλία του facebook αποτελεί το Community Help, μια ειδική εφαρμογή που επιτρέπει στους χρήστες Να αιτούνται ή να προσφέρουν βοήθεια στους γείτονες.

Στην άλλη μεριά η Google, σε όλες τις αναζητήσεις της σχετικά με τον κορωνοϊό, δείχνει ένα banner “SOS Alert” που οδηγεί σε νέα και σε πληροφορία από αναγνωρισμένους κρατικούς φορείς υγείας. Την ίδια στιγμή, προωθεί το ’5 πέντε πράγματα που πρέπει να κάνεις‘ από το Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως μέρος της καμπάνιας για την πρόληψη του κορωνοϊού.

Όπως ακριβώς το facebook και το Instagram, η Google μπλοκάρει τις διαφημίσεις καιροσκόπων για την πανδημία και έχει μπλοκάρει και τις αναζήτησεις για τον κορωνοϊό στο Google play store. Την ίδια στιγμή αφαιρεί οποιαδήποτε ασαφή πληροφορία και fake reviews σχετικά με τοποθεσίες ιατρικής φροντίδας από την Google maps και έχει λανσάρει ένα νέο website που φτιάχτηκε σε συνεργασία με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών παρέχοντας πληροφορία και πήγες αναφορικά με την πανδημία προβάλλοντας διάφορα tips για την πρόληψη και έναν μεγάλο χάρτη από τις περιοχές που έχουνε πληγεί δίνοντας links σε διάφορες γλώσσες για τοπικές υπηρεσίες υγείας.

Στην απέναντι όχθη, από τις 18 Μαρτίου το Twitter αναβάθμισε την πολιτική ασφάλειας του αναφέροντας ότι θα κατεβάσει οποιαδήποτε tweet θα μπορούσαν να επιφέρουν μεγαλύτερο ρίσκο στην μετάδοση του κορονοϊού. Ωστόσο η πλατφόρμα δε φαίνεται να είναι ικανή να κατεβάσει οποιοδήποτε tweet εμπεριέχει παραπλανητική πληροφορία για τον ιό.

Τέλος, ομοίως με το facebook, το Instagram μπλοκάρει και περιορίζει τα #hashtags σχετικά με τον ιό οδηγώντας τους χρήστες στις επίσημες ιστοσελίδες των οργανισμών υγείας. Για τις αναζητήσεις σχετικά με τον #coronavirus δείχνει ένα pop up, το οποίο κατευθύνει τους χρήστες στους αρμόδιους φορείς. Παράλληλα, διαγράφει τους χρήστες που ψάχνουν για θέματα σχετικά με τον ιό εκτός εάν εκείνοι είναι εγκεκριμένα μέλη των οργανισμών υγείας.

Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο τα social media απαντούν στο παγκόσμιο Infodemic προσπαθώντας να πιάσουν στον ύπνο τόσο την κακή πληροφορία, όσο και τη ψευδή. Δεν υπάρχει τέλειο σύστημα επικοινωνίας, ούτε ιδεατή μετάδοση της πληροφορίας…αυτό σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε όλες τις πλατφόρμες στέλνοντας ομοιογενώς τα ίδια μηνύματα στο κοινό.

Ίσως είναι ο μόνος τρόπος για να μη διασπείρονται φήμες, fake news  και αφιλτράριστη πληροφορία που καταλήγει στην οθόνη ενός αρχάριου χρήστη.

Pandemic vs Infodemic λοιπόν σημειώσατε “X”.

Digital Nomads: παροδικό ή ήρθε για να μείνει;

Το remote working, ως απόρροια του Covid19, δεν είναι digital nomadism. Οι άνθρωποι που δουλεύουν με ωράριο 9-5 σε παραδοσιακό γραφείο έχοντας δίπλα τους στοίβες χαρτιών, τιμολογίων και υποστηρικτικά ένα PC, ώστε να διευκολύνεται η δουλειά τους, απέχουν παρασάγγας από τους ψηφιακούς νομάδες και την κουλτούρα που τους διέπει, πολύ πριν από την έκρηξη της πανδημίας και την αναγκαστική τηλεργασία/τηλεκπαίδευση.

Ο digital nomad είναι απελευθερωμένος από ένα γραφείο, ακόμα και από τη μόνιμη κατοικία του. Ζει, εργάζεται και υπάρχει εν κινήσει. Ολοκληρώνει έργα σε ένα καφέ, σε ένα coworking space, σε μια βιβλιοθήκη, στο γκαζόν κάτω από ένα μνημείο ή σε μια αιώρα βλέποντας το ηλιοβασίλεμα. Το γνωρίζω γιατί πολύ γρήγορα εξελίχθηκα σε έναν, λατρεύοντας την ελευθερία και την έμπνευση που μου έδινε η συγκεκριμένη επιλογή. Βασικό και αδιαπραγμάτευτο στοιχείο: εξαιρετικό Wi-Fi και 4/5G. Η ανταγωνιστική παγκόσμια οικονομική σκακιέρα φέρνει στο προσκήνιο την αύξηση των digital nomads και όλων των ψηφιακών μεθόδων εργασίας.

Τι ακριβώς είναι όμως ένας ψηφιακός νομάς;

Συνήθως μιλάμε για ανθρώπους που σχετίζονται με επαγγέλματα τεχνολογίας, αλλά προσωπικά θεωρώ πως το εύρος είναι εξαιρετικά μεγάλο: μεταφραστές, συγγραφείς, designers, προγραμματιστές, PR, real estate, αυτοαπασχολούμενοι… και καθένας που μπορεί να πάει οπουδήποτε και να τον ακολουθεί η δουλειά του (το laptop του) χωρίς να έχει φυσική επαφή με τον πελάτη ή με το προϊόν που προωθεί, δίνοντας την ευκαιρία στον εαυτό του για networking και κοινωνική δικτύωση στους τόπους που επιλέγει, συμμετέχοντας ακόμα σε forums, σε meetups [meetup.com ], σε συνέδρια και γνωρίζοντας άτομα που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν αδιανόητο.

Έχει τύχει ως ψηφιακός νομάς σε ταξίδι μου στη Σιγκαπούρη δίπλα μου να κάθεται ένας ομοϊδεάτης διακοσμητής – διακοσμούσε ψηφιακά σπίτια πελατών του βάσει μακετών, αγαπημένων χρωμάτων, επιλογής προσωπικού στιλ και δεν είχε βρεθεί με φυσική παρουσία ποτέ με τον πελάτη του. Ήταν η στιγμή που κατανόησα πριν από μερικά χρόνια πως αναδύεται ένα νέο μοντέλο εργασίας που, βάσει μελετών, έως το 2040 θα έχει ξεπεράσει το 1 δισ. και οι κρατικοί φορείς στην Ελλάδα πρέπει να βρουν τρόπους (πολιτικές, φορολογία, ευελιξία σε new technologies, digital visa, communities, διαμονή), ώστε να αποτελέσει η χώρα μας ελκυστικό πόλο έλξης των διεθνών digital nomads, οι οποίοι θα δώσουν πνοή στις τοπικές αγορές και στον τουρισμό και εμείς με τη σειρά μας, επιλέγοντας διεθνείς προορισμούς, να αποθεώσουμε το branding της Ελλάδας.

Ο ψηφιακός νομάς δεν είναι μόνο ο millennial ή o GenZ, αλλά και άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας 50+.  Χαρακτηριστικό είναι το lifestyle mobility & το work life balance, κάτι που δύσκολα μπορεί να κατανοηθεί από την υπάρχουσα ελληνική παραδοσιακή εργασιακή κουλτούρα. Ο digital nomad μετακινείται από επιλογή lifestyle, γιατί θέλει να έχει ελευθερία στα ωράριά του, στο χώρο εργασίας του, στα άτομα με τα οποία συνεργάζεται και είναι αρκετά συνειδητοποιημένος με μεγάλη αυτογνωσία, ώστε να διατηρεί ισορροπίες επαγγελματικής/προσωπικής ζωής. Ανεβάζει τον πήχη βιοτικού επιπέδου, ποιοτικής εργασίας και θετικής ψυχολογίας, φέρνοντας εντυπωσιακά εργασιακά αποτελέσματα. Προσωπικά η έμπνευση, η φαντασία μου και το problem solving μου εκτοξεύονται όταν μπορώ με μέγιστη ελευθερία να θέσω μόνη μου τα όρια και τις συνθήκες ενός project.

Οι digital nomads επιλέγουν value for money προορισμούς, ευκολία μετακινήσεων, ταχύτατα δίκτυα, κοινότητες για δικτύωση και φυσικά ο εκάστοτε προορισμός αλλάζει βάσει συνθηκών, αναγκαιότητας ή στην τελική δεν υπάρχει κανείς προορισμός. Επιλέγουν απλώς το σπίτι τους, το μπαλκόνι τους, την αγαπημένη τους παραλία ή ένα πάρκο παρακολουθώντας τον παλμό της καθημερινότητας και της ζωής που κινείται γύρω τους. Κάνουν freeze στη στιγμή και πίνουν τελειώνοντας τον καφέ τους στο πλησιέστερο καφέ. Δεν περιμένουν τους άλλους να ορίσουν τα χρονοδιαγράμματά τους, τα ορίζουν μόνοι τους. Δεν «παντρεύονται» κάθε τοξικό συνεργάτη που έλαχε να βρεθεί στο δρόμο τους, επιλέγουν οι ίδιοι τους πελάτες/συνεργάτες τους. Δεν είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν εντολές, αποφασίζουν μόνοι αν θέλουν να ταξιδέψουν ή να μείνουν σπίτι τους.

Location Independent & Digital Nomadism είναι το δίδυμο του μέλλοντος σε έναν κόσμο που αλλάζει δραστικά. Ας επιδαψιλεύσουμε συνθήκες για να γίνει η Ελλάδα διεθνής πόλος έλξης.

Food for thought.

Digital transformation: an endless Love.

Η τεχνολογία είναι η βάση των πραγμάτων και οι υποδομές, η εκπαίδευση, οι δεξιότητες και το «ψηφιακό ταλέντο» δεν αποτελούν πομφόλυγες, αλλά την προπαίδεια της εποχής μας.

Με έναν λογαριασμό στο Facebook ή φτιάχνοντας ένα website κανείς δεν μπήκε στην ψηφιακή εποχή και κανείς δεν έγινε μέρος του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Κι αν η ψηφιοποίηση αφορά στη διευκόλυνση διαδικασιών που άλλοτε γίνονταν με το χέρι, ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι η ολική και βαθιά ριζοσπαστική αλλαγή κουλτούρας, νοοτροπίας και διαδικασιών επιχειρήσεων και ανθρώπων με τη χρήση της τεχνολογίας.

Το digital transformation είναι μια πολύ sexy φράση. Σαν εκείνες του personal branding ή του augmented reality που ξεστομίζουμε χωρίς να ξέρουμε καν τι σημαίνουν.

Ψηφιακός μετασχηματισμός είναι η νέα ρομποτική με τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης των ΕΛΤΑ με στόχο τη διαλογή και την παράδοση αντικειμένων. Είναι οι έξυπνες υποδομές για την ψηφιακή δράση μέτρησης και παρακολούθησης των ατμοσφαιρικών & θαλάσσιων ρύπων. Είναι οι κεραίες με ασύρματα δίκτυα 5G στο Εθνικό Δίκτυο Αυτοκινητοδρόμων για να μπορούμε να έχουμε αυτόνομα οχήματα. Είναι η εξέλιξη από το phygital banking στην πλήρη εξυπηρέτηση όλων των αναγκών του πελάτη αποκλειστικά μέσα από ένα mobile app με digital assistants. Είναι η αλλαγή της εκπαιδευτικής κουλτούρας στο Ταλίν, όπου οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να διδαχθούν κώδικα από μικρή ηλικία και είναι και το 99% των υπηρεσιών του Δημοσίου Τομέα της Εσθονίας, οι οποίες παρέχονται διαδικτυακά, άμεσα και εύχρηστα καθιστώντας τις σχέσεις του κράτους με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις εξαιρετικές. Ψηφιακός μετασχηματισμός σημαίνει να κάνεις ολική μεταστροφή στον τρόπο που υλοποιείται η δουλειά σου με τη χρήση των social media, με τεχνολογίες cloud, mobile technology, 3D εκτυπώσεις, ανάλυση δεδομένων, τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική, αυτοματοποίηση κ.ά. Η τεχνολογία είναι η βάση των πραγμάτων και οι υποδομές, η εκπαίδευση, οι δεξιότητες και το «ψηφιακό ταλέντο» δεν αποτελούν πομφόλυγες, αλλά την προπαίδεια της εποχής μας.

Δεν είναι φληνάφημα πως μέχρι το 2040 θα βρισκόμαστε μέσα σε έναν ψηφιακό Δαρβινισμό, όπου όσα κράτη παγκοσμίως και εταιρείες πάσης φύσεως δεν θα έχουν φτάσει σε υψηλότατα επίπεδα ψηφιακού μετασχηματισμού, μοιραία θα παραγκωνιστούν στο περιθώριο αφήνοντας στη σκακιέρα μόνο εκείνους τους game changers που θα παίζουν στα δάχτυλα την τεχνητή νοημοσύνη και τα big data.

Με λίγα λόγια, you go big or you go home, όπως ακριβώς στο digital marketing, you do it right or you do nothing.

Είναι η Ελλάδα πρωτοπόρος και ψηφιακά ώριμη;

Δυστυχώς, όχι. Αλλάζει εν μια νυκτί η νοοτροπία και η εταιρική κουλτούρα; Προφανώς όχι.

Η Ελλάδα κατατάσσεται 27η σε σύνολο 28 κρατών-μελών της ΕΕ όσον αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό επιχειρήσεων (DESI, 2020), αλλά η περιγραφή της Ψηφιακής μας Βίβλου (2020-2025) αφήνει πολλά περιθώρια ευεργετικής ανάπλασης, αναδιάρθρωσης και αναπροσαρμογής διαδικασιών και κυρίως νοοτροπίας.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στη χώρα μας ακολουθεί προς το παρόν το παράδοξο του καρπουζιού: οι ενέργειες, τα έργα που υλοποιούνται και τα στοιχεία δείχνουν «πράσινα» εξωτερικά, μα εισχωρώντας στο βάθος των μεγάλων δεδομένων, αποδεικνύονται «κόκκινα», καθώς δεν υιοθετούνται από τους πελάτες/πολίτες/κοινό, όπως αναμενόταν, και δεν αλλάζουν εις βάθος την κουλτούρα τους. Θα χρειαστούν πολλές δεκαετίες ακόμα για να φάμε δροσερό και ποιοτικό καρπούζι!

Privacy Data Vs Ransomware

Κάνουμε το παν για να εκπαιδεύσουμε και να αλλάξουμε την κουλτούρα ηγετών και επιχειρήσεων, ώστε να επενδύσουν στα ψηφιακά μέσα. Να μετασχηματιστούν ψηφιακά. Κανείς ποτέ δεν τους μίλησε όμως με πειθώ για την ασφάλεια των δεδομένων τους. Αυτοματοποιούν διαδικασίες, επιλέγουν λογισμικά, χρησιμοποιούν 5G, κάνουν ηλεκτρονικά οικονομικές συναλλαγές… Αλλά πόσο ασφαλής είναι ο χρήστης όταν διαθέτει τα προσωπικά του δεδομένα, τους αριθμούς των καρτών του, τα password του και κάθε λογής πληροφορία σε βάσεις δεδομένων ή στο cloud;

Οι κοινοί εγκληματίες έχουν φορέσει ψηφιακό μανδύα και το κυβερνοέγκλημα βρίσκεται στα καλύτερά του. Θα μείνει άναυδος κάποιος αν δει ότι οι κυβερνοεγκληματίες είναι ο κλάδος με τα σημαντικότερα κέρδη, τα έσοδα των οποίων ξεπερνούν εκείνα των εμπόρων ναρκωτικών. Κι όποιος έχει φουλ κέρδος είναι ιδιαίτερα εφευρετικός, επενδύει περισσότερο στα εργαλεία των εγκλημάτων του (έχουν ήδη φτάσει να χρησιμοποιούν Artificial Intelligent) και εσύ μένεις πίσω προσπαθώντας απλώς να εμποδίσεις ή να καταλάβεις τι πήγε στραβά.

Η κυβερνοασφάλεια επομένως τα επόμενα χρόνια θα γίνει απαραίτητο είδος υπηρεσίας που μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να «αγοράσουν» τόσο για την πρόληψη όσο και την ανίχνευση & αντιμετώπιση κάθε είδους επίθεσης. Και ποιες είναι οι βασικές απειλές που μπορείς να δεχτείς;

Πρώτη και καλύτερη στο θρόνο των κυβερνοεγκλημάτων το λυτρισμικό που, όπως λέει και το όνομά του, χρειάζεται να δώσεις λύτρα στους κοινούς μας εγκληματίες για να ανακτήσεις ξανά τα δεδομένα που σου έχουν κρυπτογραφήσει. Τα κακόβουλα λογισμικά που μπορεί να εμφυτεύσουν στην επιχείρησή σου, η εξαπάτηση μέσω mail, το cryptojacking, επιθέσεις που παραβιάζουν και διαρρέουν τα δεδομένα σου ή ακόμα και η διαρροή παραπλανητικών πληροφοριών σε τρίτους είναι επίσης πολύ ψηλά στην αγαπημένη λίστα των κυβερνοεγκληματιών.

Όσο επιταχύνονται οι ψηφιακές διαδικασίες, τόσο πέφτει στο τραπέζι η ανάγκη κυβερνοασφάλειας. Κι όσο προτρέπουμε τον κόσμο να γίνουν ψηφιακοί χρήστες, οι απειλές σε δημόσια διοίκηση, υγεία, τράπεζες & επιχειρήσεις αυξάνονται με αλματώδεις ρυθμούς. Μάθαμε εν μέσω πανδημίας να στηρίζουμε την εργασία, την ψυχαγωγία, την εκπαίδευση στα ψηφιακά μέσα και οι κυβερνοεγκληματίες έμαθαν πολύ ευκολότερα να ελίσσονται και να απειλούν εκεί που κανείς δεν το περιμένει.

Τα smartphones, τα λογισμικά, οι λογαριασμοί emails, τα προγράμματα εφοδιαστικών αλυσίδων είναι τα «ευκολάκια» που τρώνε για πρωινό οι ειδήμονες εγκληματίες. Ψηφιοποιείς όλες τις διαδικασίες σου; Είσαι και επίσημα μια νέα ευκαιρία για κυβερνοεπίθεση. Η κυβερνοπροστασία δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να τα βάλει με την κυβερνοεπίθεση: υστερεί σε ιδέες, χρήμα, εφευρετικότητα, υπηρεσίες και υποδομή. Σε πρώτη φάση, ο στόχος είναι η προστασία των δεδομένων και η ανίχνευση & παρακολούθηση μιας ενδεχόμενης απειλής. Οι προηγμένες επιχειρήσεις αξιοποιούν ήδη το ελάχιστο κάνοντας το πρώτο βήμα ασφάλειας: τη μηδενική εμπιστοσύνη.

Το Zero Trust (ποτέ μην εμπιστεύεσαι, πάντα να επιβεβαιώνεις) θέτει γερά θεμέλια ασφάλειας περπατώντας παράλληλα με τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Κι αν σου φαίνεται αστείο σε επίπεδο επιχειρήσεων, καλού κακού την επόμενη φορά που θα σου ζητηθεί από το gmail διπλή ταυτοποίηση με τα στοιχεία σου, να τα βάλεις.

Κι ας βαριέσαι τους άπειρους κωδικούς που σου έρχονται με sms.

Αξίζει να ξέρεις πως μόνο το 7% των μηνυμάτων που ανταλλάσσεις αναφέρεται στη λεκτική επικοινωνία, δηλαδή στις λέξεις και τις φράσεις που επιλέγεις να χρησιμοποιήσεις.

 

Το υπόλοιπο 93% είναι τα μη λεκτικά και παραλεκτικά μηνύματα που ολοκληρώνουν τον καμβά μιας επιτυχημένης επικοινωνίας. Θα έχεις ακούσει βεβαίως ότι σημασία στην επικοινωνία έχει να ακούς αυτό που δε λέγεται & ότι σημασία δεν έχει τι λες αλλά πως το λες.

Η μη λεκτική επικοινωνία βασίζεται στην απίστευτη ευχέρεια να μπορείς να επικοινωνήσεις αυτό που είσαι και αυτό που αισθάνεσαι χωρίς να χρειαστεί να αρθρώσεις λέξη. Η χαρά, η λύπη, ο θυμός, η έκπληξη, όλα αυτά μπορούν να αποτυπωθούν στο πρόσωπό σου. Tip: το αμετακίνητο βλέμμα δηλώνει κυριαρχία ή απειλή, η κατεύθυνση του βλέμματος αποδεικνύει που επικεντρώνεται η προσοχή μας, όταν δεν υπάρχει συμπάθεια η οπτική επαφή είναι μικρότερης διάρκειας και η αποφυγή ενός βλέμματος μπορεί κάλλιστα να δηλώσει υποταγή. Οι κινήσεις των χειλιών, των φρυδιών & των χεριών αποτελούν ένα ακόμα σημαντικό όργανο της μη λεκτικής επικοινωνίας και στο τι εκφράζει συναισθηματικά ο συνομιλητής σου: επισημότητα, εμπλοκή, τρυφερότητα, ένταση, κυριαρχία και φυσικά όλα τα αντίθετα τους.

 

Αρκεί να ξέρεις να “διαβάζεις“ &  να “ακούς“ αυτό που δε λέγεται.

Το ήξερες ότι αν κρύψεις τις παλάμες πίσω από την πλάτη ή στις τσέπες σου στην ουσία δείχνεις ότι δεν επιθυμείς να επικοινωνήσεις, ότι δε θέλεις να συνεργαστείς & αμφισβητείς το συνομιλητή σου;

 

Άλλο ένα πανίσχυρο μέσο είναι ο ενδυματολογικός κώδικας, που συνδέεται άμεσα με την αυτοεικόνα, τις αξίες, την κοινωνική τάξη, ακόμα και με τη χειραγώγηση. Ο αυτοπροσδιορισμός μέσω του ντυσίματος δεν είναι απλά επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.

 

Tip: τα καλυμμένα σημεία του σώματος, όπως ο λαιμός ή ο αυχένας με μαντήλια, γραβάτες, κοσμήματα κάνουν τα άτομα να φαίνονται δυνατά, λιγότερο ευάλωτα και με όρια. Ένα ακριβό ρολόι δίνει την πρόθεση του εντυπωσιασμού ενώ ένα μοντέρνο ή πιο απλό την πρόθεση της συνέπειας. Και φυσικά το χρώμα είναι μία από τις πιο σημαντικές πλευρές της μη λεκτικής επικοινωνίας με ευεργετική επίδραση, ικανό να επηρεάσει τη γνώμη και τη συμπεριφορά του συνομιλητή. Στοιχείο κουλτούρας, πολιτισμού, αλλά και διάθεσης, αυξάνει ή μειώνει την αποτελεσματικότητα της επικοινωνίας. Οι άντρες φαίνεται να προτιμούν το μπλε χρώμα ενώ οι γυναίκες τα πιο φωτεινά ή το μαύρο που αντιπροσωπεύει την υψηλή ποιότητα.

 

Φαντάσου τώρα:

α. να διεισδύσεις σε βάθος σε όλες αυτές τις πτυχές της μη λεκτικής επικοινωνίας,

β. να επιλέξεις προσεκτικά τις λέξεις για  να αποδώσεις το περιεχόμενο στο μήνυμα που θέλεις, και τέλος

γ. να δώσεις τέτοια χροιά και τόνο στην φωνή σου που όλο το μήνυμα, το συναίσθημα & το σώμα σου να γίνουν αντιληπτά στο χώρο σαν όλον.

 

Η επικοινωνία είναι τέχνη.

Και μόνο ένας καλλιτέχνης μπορεί να πλάσει εντέχνως τα 3 αυτά στοιχεία που απαρτίζουν την επιτυχημένη επικοινωνία.

Το όλον του μηνύματος.

Με πομπό & δέκτη.

Με κοινό κώδικα, ανταπόκριση & χωρίς θόρυβο.

Τι τελικά συμβαίνει στο εσωτερικό της χώρας μας, τι δείχνουν οι έρευνες και τα νούμερα και πόσο ουσιαστικά έχει επέλθει η ποιοτική μεταβολή στην επικοινωνία και στη διαχείριση του περιεχομένου;

Από τη βιομηχανική στην ψηφιακή επανάσταση, ένα διαδίκτυο δρόμος.

Αυτό είναι το ιδεατό μοντέλο.

Και μέσα σε αυτό το μοντέλο, το τοπίο της επικοινωνίας (διαπροσωπικής, ενδοεταιρικής, επιχειρησιακής) αναγεννιέται φορώντας το μανδύα της αλληλεπίδρασης, της εμπειρίας και της διαμεσολάβησης.

Όμως, όσο κι αν η Ευρώπη μιλά για υπερταχεία ευρυζωνική συνδεσιμότητα, τεχνητή νοημοσύνη, επιμόρφωση σε ψηφιακές δεξιότητες, καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και ενίσχυση της αξιοπιστίας του περιεχομένου, προστασία από κυβερνοαπειλές (λυτρισμικό, παραβιάσεις κ.ά.) & προστασία/ διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων, λίγες χώρες φαίνεται να οικειοποιούνται το ανοίκειο ψηφιακό φαινόμενο. Οι περισσότερες, στο πλαίσιο της αυτοεκπληρούμενης προφητείας, βρίσκονται ακόμα μακριά από την επιτυχημένη αξιοποίηση δεδομένων, τεχνολογίας και υποδομών.

Η ΕΕ έχει σταχυολογήσει τις καλύτερες πρακτικές στρατηγικής, που όμως φυλλορροούν μπροστά στα χαμηλά επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας στο σύνολο της κοινωνίας, ιδίως για τη χώρα μας. Σημαντική πρόκληση αποτελεί για την Ελλάδα και τις μικρές επιχειρήσεις η υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, καθώς παραμένει στις χαμηλότερες θέσεις στην Ευρώπη (27η σε επίπεδο ΕΕ-28, European Commission, 2020).

Τι τελικά συμβαίνει στο εσωτερικό της χώρας μας, τι δείχνουν οι έρευνες και τα νούμερα και πόσο ουσιαστικά έχει επέλθει η ποιοτική μεταβολή στην επικοινωνία και στη διαχείριση του περιεχομένου;

Προσωπικά θεωρώ πως βρισκόμαστε μόνο στην εκκίνηση και μερικές φορές ούτε εκεί, αν διαβάσω ή συγκρίνω μελέτες με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Οι φανφάρες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό διακατέχονται από μεγάλη και επικίνδυνη ίσως αμετροέπεια, καθώς δεν λαμβάνονται υπόψη στοιχειώδεις αρνητικές παράμετροι που ισχύουν στο υπάρχον ελληνικό επιχειρησιακό γήπεδο: χαμηλός βαθμός κατανόησης ψηφιακού μετασχηματισμού, ψηφιακής επάρκειας και προσαρμογής, απουσία συγκεκριμένης ψηφιακής στρατηγικής, αδυναμίες και ολιγωρίες στο σχεδιασμό & υλοποίηση έργων και εκτεταμένη ψηφιακή στέρηση (Έκθεση ΙΚΕ ΓΣΕΒΕΕ, 2020).

Το διαρκώς μεταλλασσόμενο και εξελισσόμενο ψηφιακό περιβάλλον έχει αλλάξει, σε σχέση με το παρελθόν, συνήθειες, συνδεσιμότητα, επικοινωνίες και διαχείριση περιεχομένου, αλλά δεν έχει επέλθει εξέλιξη σε συλλογικό επίπεδο πέρα από μικρά, διστακτικά βήματα αναδιαμόρφωσης ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.

Ποιο είναι το διαπρύσιο αφήγημα της επικοινωνίας;

Η παραδοσιακή μορφή επικοινωνίας πνέει τα λοίσθια και το ερώτημα είναι κατά πόσο πολίτες και επιχειρήσεις είμαστε διατεθειμένοι για ψηφιακή σύγκλιση, ψηφιακή επιμόρφωση και ψηφιακή αναβάθμιση.

Food for thought.